tết thanh minh

Tết Thanh Minh ở Sóc Trăng

"Thanh Minh trong tiết tháng ba
Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh"...
(Truyện Kiều - Nguyễn Du)

Hằng năm, sau tiết xuân phân độ nửa tháng là đến tiết thanh minh, khoảng thời gian đẹp nhất trong năm. Đây cũng là ngày hội cúng lễ tảo mộ của người Hoa từ bao đời nay luôn gắn bó, hòa hợp, đoàn kết và rất phổ biến trong cộng đồng người Kinh, Hoa, Khmer ở Sóc Trăng và các tỉnh ĐBSCL. Lễ thanh minh chính thức thường vào ngày 04 và 05.04 Dương lịch. Nhưng người ta thường làm lễ tảo mộ trước và sau ngày này hàng tuần lễ, tùy theo sự sắp xếp thuận tiện của mỗi gia đình. Lúc đó dù đi đâu, ở đâu, trong hoàn cảnh nào, mọi người cũng tranh thủ về gia đình tề tựu đông đủ để cúng kiến mộ phần người thân, (mấy năm nay số Việt kiều về dịp Thanh Minh khá đông), tưởng nhớ đến công ơn đấng sinh thành, thể hiện tấm lòng tôn kính thiêng liêng nhất mà người sống có thể bộc lộ với người đã khuất .

Trước ngày lễ vài hôm, lúc mưa bụi của trời xuân đã tan hết. Bầu trời quang đãng, trong sáng. Thời tiết mát mẻ. Con cháu xúm nhau làm cỏ, đắp đất, quét vôi, sơn, rửa lại những bia mộ đá; nhằm trang điểm lại những ngội mộ mới như đang hồi sinh với muôn vật lúc đổi mới chu kỳ các tuần trăng. Ngày nay, những công việc tốt đẹp này vẫn được mọi người gìn giữ, bảo tồn. Tuy nhiên, tại các nghĩa địa lớn của người Hoa như Triều Châu, Phước Kiến, Quảng Đông ... Ban quản trị thường thuê bà con nghèo ở chung quanh làm các dịch vụ này được thông báo công khai cho các gia chủ với giá cả từ 30 - 50 ngàn đồng, tùy phần mộ lớn nhỏ, theo qui hoạch chung của khu nghĩa địa khi tiến hành lễ cúng thanh minh. Ngoài ra trong khoảng thời gian này, các dịch vụ khác như nghề chạm khắc tranh đá, đục bia mộ đá, nghề trồng rẫy, làm bánh hỏi, bánh mì, bánh bò, quay gà vịt... (đặc biệt năm nay do dịch cúm gà, lượng heo quay tăng nhiều khiến giá heo sữa quay tăng) ở trong tỉnh cũng phất lên thấy rõ, do nhu cầu tiêu thụ của nhân dân tăng cao trong dịp ăn Tết Thanh minh.

Vào ngày lễ chính, sáng chiều tùy ý. Đặc biêt tại khu nghĩa địa lớn của người Triều Châu trên đường Lương Định Của ở thị xã Sóc Trăng. Trên đường lúc nào cũng chật ních người với cảnh ...

"Dập dìu tài tử giai nhân
Ngựa xe như nước, áo quần như nêm"

Và cái đặc biệt không thể thiếu trong ngày lễ hội này là những xắp giấy ngũ sắc dấn đắp lên mộ - mã mới chưa tròn năm thì dùng giấy trắng - mang ý nghĩa như lợp mới ngôi nhà nghìn thu của những người thân đã khuất. Nên nhìn từ xa, cả một vùng nghĩa địa mênh mông với hàng hàng lớp lớp ngôi mộ lớn nhỏ được dán giấy ngũ sắc trông rất lạ mắt và ấm áp, bày tỏ tấm lòng hiếu thảo sâu sắc của con cháu đối với tổ tiên.

Trước mộ, người ta bày đồ cúng gồm nhang đèn, trà rượu, bánh trái, đồ mặn ít nhiều, tùy theo gia đình. Nghèo thì ít bánh trái, một miếng thịt nhỏ cũng xong. Sau đó, độ tàn hơn nửa cây nhang, người ta đốt giấy vàng bạc rồi mời bạn bè đi chung ăn uống vui vẻ ngay trước mộ. Trong dịp này, cả trẻ em cũng theo cha mẹ đi tảo mộ. Trước là để biết những ngôi mộ của gia tiên. Sau là cha mẹ muốn tập cho chúng sự kính trọng tổ tiên qua tục cúng mộ. Và những kỷ niệm về người thân, những vui buồn, thăng trầm một thời đã qua của ông bà, cha mẹ thường được mọi người nhắc nhở để con cháu tưởng nhớ, hiểu biết thêm, lấy đó làm gương cho cuộc sống hiện tại và mai sau.

--Sưu tầm--